કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો હાલમાં આઠમા પગાર પંચની રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં કમિશનની રચનાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, પરંતુ હજુ સુધી તેની ઔપચારિક રચના કરવામાં આવી નથી. આ દરમિયાન એક અહેવાલ બહાર આવ્યો છે જે લગભગ 33 લાખ કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોમાં ચિંતા પેદા કરી શકે છે.
હકીકતમાં કોટક ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ઇક્વિટીઝે તેના તાજેતરના અહેવાલમાં કહ્યું છે કે 8મા પગાર પંચનો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 7મા પગાર પંચ કરતા ઓછો હોઈ શકે છે. એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લગભગ 1.8 હોઈ શકે છે, જેના કારણે પગારમાં ફક્ત 13 ટકાનો વધારો થઈ શકે છે.
ફિટનેસ ફેક્ટર શું છે?
કોઈપણ સ્ટાફના નવા બેઝિક પગાર પર પહોંચવા માટે તેના બેઝિક પગારના આધારે ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની ગણતરી કરવામાં આવે છે. એટલે કે, આ રીતે સમજી શકાય છે કે સાતમા પગાર પંચ માટે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.57 નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. તે કિસ્સામાં, જો કોઈનો મૂળભૂત લઘુત્તમ પગાર 20,000 રૂપિયા હતો, તો તે વધીને 51,400 રૂપિયા થયો.
અહીં એક વાત નોંધનીય છે કે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર હંમેશા મૂળ પગાર પર લાગુ પડે છે. આવા કિસ્સામાં, જો નવા પગારમાં 1.87 નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવે, તો તેનો અર્થ એ નથી કે કુલ પગારમાં માત્ર 1.87 ટકાનો વધારો થશે.
અગાઉ, એમ્બિટ કેપિટલના એક અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે સાતમું પગાર પંચ ડિસેમ્બર 2025 માં સમાપ્ત થઈ રહ્યું છે. જ્યારે તે 2016 માં લાગુ કરવામાં આવ્યું ત્યારે તેમાં 14.3 ટકાનો વધારો થયો હતો. આમાં ભથ્થાંનો સમાવેશ થતો નથી. આ વધારો આઠમા પગાર પંચના અપેક્ષિત વધારા કરતાં ઘણો વધારે હતો. ‘આઠમું પગાર પંચ: એક વખતનો વધારો’ શીર્ષક ધરાવતા તેના અહેવાલમાં, કોટક ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ઇક્વિટીઝે પણ આશા વ્યક્ત કરી છે કે આ વખતે મૂળભૂત લઘુત્તમ પગારમાં 1.8 નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવી શકે છે.
તેનો અમલ ક્યારે થશે?
ઉલ્લેખનીય છે કે આઠમા પગાર પંચના અધ્યક્ષ અને સભ્યોની નિમણૂક હજુ સુધી થઈ નથી. દર 10 વર્ષે પગાર પંચની રચના થાય છે. પગાર પંચની ભલામણ પછી, સરકાર તેના પર કેબિનેટની મંજૂરી લે છે. પગાર પંચની રચના પછી, તેઓ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના અધિકારીઓ, પેન્શનરો, નિષ્ણાતો અને કર્મચારી સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓ પાસેથી મંતવ્યો લે છે અને તેના આધારે એક અહેવાલ તૈયાર કરે છે અને સરકારને ભલામણો કરે છે.
આઠમું પગાર પંચ જાન્યુઆરી 2026 થી અમલમાં આવશે. પરંતુ જો તેને લાગુ કરવામાં વિલંબ થશે, તો કેન્દ્ર સરકારના પેન્શનરો અને કર્મચારીઓને બાકી રકમ સાથે પાછળથી ચૂકવણી કરવામાં આવશે.
