અમૃતસરનું સુવર્ણ મંદિર શીખ ધર્મના સૌથી પવિત્ર તીર્થસ્થળોમાંનું એક છે. જ્યારે વેલ્લોરનું શ્રી લક્ષ્મી નારાયણી મંદિર એક હિન્દુ ધાર્મિક સ્થળ છે. આ મંદિરમાં વપરાતા સોનાને કારણે તેને શ્રીપુરમ સુવર્ણ મંદિર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ મંદિર વિષ્ણુ નારાયણની પૂજનીય પત્ની દેવી શ્રી લક્ષ્મી નારાયણીને સમર્પિત છે.
પ્રદર્શનમાં મુકાયેલા સોનાના આભૂષણોમાં પરંપરાગત મંદિર કલામાં કુશળ કારીગરો દ્વારા બનાવેલા ઉત્કૃષ્ટ શણગારનો સમાવેશ થાય છે. દરેક બારીક વિગત કારીગરોની કુશળતા અને કલાકૃતિમાં રહેલી ભગવાન પ્રત્યેની ઊંડી ભક્તિ બંનેને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
શ્રી લક્ષ્મી નારાયણી સુવર્ણ મંદિર તમિલનાડુના વેલ્લોરના તિરુમલાઈકોડી (મલાઈકોડી) ખાતે ટેકરીઓની તળેટીમાં શ્રીપુરમ આધ્યાત્મિક ઉદ્યાનમાં સ્થિત છે. તે વેલ્લોર શહેરથી માત્ર 10 કિમી અને તિરુપતિથી લગભગ 120 કિમી દૂર છે. આ સ્થળ ચેન્નાઈથી ૧૪૫ કિમી, પુડુચેરીથી ૧૬૦ કિમી અને બેંગલુરુથી ૨૦૦ કિમી દૂર છે.
૧૦૦ એકરમાં ફેલાયેલું શ્રીપુરમ સુવર્ણ મંદિર દક્ષિણના પ્રખ્યાત આધ્યાત્મિક ગુરુ નારાયણી અમ્મા દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું છે. તેમના ભક્તો તેમને શ્રી શક્તિ નારાયણી અમ્મા પણ કહે છે. આ મંદિરનું બાંધકામ વર્ષ ૨૦૦૦ ની આસપાસ શરૂ થયું હતું અને ૨૦૦૭ માં પૂર્ણ થયું હતું.
મંદિરનો ઉપરનો ભાગ સોનાથી મઢેલો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, મંદિર પર લગભગ 1500 કિલો સોનાનો પડ લગાવવામાં આવ્યો છે. આ તારા આકારના મંદિરમાં સોનાના આવરણના 9 થી 10 સ્તરો છે. મંદિરનો દરેક ખૂણો સખત મહેનતનું પરિણામ છે. કાચા સોનાના બારને કાળજીપૂર્વક નાજુક, પાતળા વરખમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. આ ફોઇલ્સને પછી કુશળતાપૂર્વક બારીક કોતરણીવાળા તાંબાના પ્લેટો પર લગાવવામાં આવે છે. આ એક એવી સપાટી બનાવે છે જે પ્રકાશને શોષી લે છે અને મંદિરના આધ્યાત્મિક વાતાવરણને વધુ વધારશે.
તમને જણાવી દઈએ કે અમૃતસરના સુવર્ણ મંદિરમાં લગભગ 750 કિલો સોનાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. મહારાજા રણજીત સિંહે ગુરુદ્વારાના ઉપરના ભાગને 750 કિલો શુદ્ધ સોનાથી મઢ્યો હતો. આ ગણતરી મુજબ, શ્રીપુરમ સુવર્ણ મંદિરમાં અમૃતસરના સુવર્ણ મંદિરની સરખામણીમાં લગભગ બમણું સોનું છે.
શ્રી લક્ષ્મી નારાયણી સુવર્ણ મંદિર સ્થાપત્ય અને આધ્યાત્મિક પ્રતીકવાદનું અદ્ભુત મિશ્રણ દર્શાવે છે. મંદિરના પ્રમુખ દેવી શ્રી લક્ષ્મી નારાયણી છે, જે સંપત્તિ, શક્તિ અને સમૃદ્ધિનું પ્રતીક છે. તેના ઉદ્ઘાટન પછી, તમિલનાડુનું આ મંદિર આધ્યાત્મિકતાના દીવાદાંડી તરીકે વિકસિત થયું છે અને વિશ્વભરના લાખો પ્રવાસીઓ તેની મુલાકાત લે છે.
મંદિરનું વિશાળ સંકુલ લગભગ 100 એકરમાં ફેલાયેલું છે. તે બગીચાઓ અને શિલ્પોથી શણગારેલું છે જે તેના શાંત વાતાવરણમાં વધારો કરે છે. આ મંદિરની સ્થાપના શ્રી નારાયણી પીડમ નામના ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જે આધ્યાત્મિક વિકાસ અને સામાજિક કલ્યાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
મંદિરની ડિઝાઇનમાં એક જટિલ તારા આકારનો માર્ગ છે, જેને શ્રી ચક્ર કહેવાય છે. તે ૧.૮ કિમીમાં ફેલાયેલું છે. આ અદ્ભુત રસ્તો લીલાછમ દૃશ્યોથી ઘેરાયેલો છે, જે શાંત વાતાવરણ બનાવે છે. આધ્યાત્મિક યાત્રાને વધુ સારી બનાવે છે. મંદિર તરફ જતા પ્રવાસીઓ આ ‘તારા પથ’ પરથી પસાર થાય છે, ત્યારે તેઓ વિચારપૂર્વક લખાયેલા આધ્યાત્મિક સંદેશાઓની શ્રેણી જુએ છે.
