વાહનચાલકો સાવધાન! હવે એક દિવસમાં ૨૦૦ લીટરથી વધુ ડીઝલ નહીં મળે, મોદી સરકારનો મોટો નિર્ણય! જાણો શું છે નવો નિયમ?

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ડીલ નિવેદન બાદ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે, ત્યારે ભારત સરકારે ડીઝલ અંગે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. આજથી, સંગ્રહખોરી અટકાવવા માટે ડીઝલના વેચાણ પર મર્યાદા લાદી છે, જેમાં પેટ્રોલ પંપ પર પ્રતિ ગ્રાહક પ્રતિ દિવસ 200 લિટર સુધી મર્યાદિત છે.

જોકે, સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલની કોઈ અછત નથી; આ નિર્ણય ફક્ત કાળાબજારને રોકવા માટે લેવામાં આવ્યો છે. વાણિજ્યિક ગ્રાહકોના અલગ અલગ નિયમો છે. તેમણે ડેપોમાંથી ઇંધણ ખરીદવું આવશ્યક છે. તેમણે અધિકૃત સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરવો આવશ્યક છે, જે રિટેલ નેટવર્ક માટે જરૂરી છે. મોટા ગ્રાહકોએ આ નિયમોનું પાલન કરવું આવશ્યક છે.

આ નિર્ણય મહત્તમ 90 દિવસના સમયગાળા માટે અસ્થાયી રૂપે અમલમાં છે. પરિસ્થિતિના આધારે ફેરફારો કરી શકાય છે. તેલ કંપનીઓને નિયમોનું પાલન કરવા માટે કડક સૂચના આપવામાં આવી છે. પેટ્રોલ પંપ માલિકોએ તેનું પાલન કરવું આવશ્યક છે. સરકારે આવશ્યક ચીજવસ્તુ અધિનિયમ, 1955 હેઠળ આ આદેશ જારી કર્યો છે.

આવશ્યક ચીજવસ્તુ અધિનિયમ, 1955 શું છે?

૧૯૫૫નો આવશ્યક ચીજવસ્તુ અધિનિયમ (ECA), ભારત સરકારનો એક મુખ્ય કાયદો છે જેનો ઉદ્દેશ્ય સામાન્ય લોકોને વાજબી ભાવે આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવાનો અને સંગ્રહખોરી, કાળાબજાર અને કૃત્રિમ અછતને રોકવાનો છે. આ કાયદા હેઠળ, કેન્દ્ર સરકાર કોઈપણ આવશ્યક ચીજવસ્તુના ઉત્પાદન, પુરવઠા, વિતરણ અને સંગ્રહનું નિયમન કરી શકે છે. ૨૦૨૦માં ભારતમાં કૃષિ સુધારાના ભાગ રૂપે, આ ​​કાયદામાં આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ (સુધારા) અધિનિયમ, ૨૦૨૦ દ્વારા સુધારો કરવામાં આવ્યો હતો.

આ કાયદા હેઠળ સરકાર શું કરી શકે છે?

૧૯૫૫માં ECA લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારથી, સરકારે તેનો ઉપયોગ આવશ્યક જાહેર કરાયેલી વિવિધ ચીજવસ્તુઓના ઉત્પાદન, પુરવઠા અને વિતરણને નિયંત્રિત કરવા માટે કર્યો છે, જેથી ખાતરી થાય કે તે ગ્રાહકોને વાજબી ભાવે ઉપલબ્ધ છે. વધુમાં, સરકાર કોઈપણ પેકેજ્ડ ઉત્પાદન માટે લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) પણ નક્કી કરી શકે છે જેને તે આવશ્યક ચીજવસ્તુ તરીકે જાહેર કરે છે.

આ નિયમ હેઠળ કઈ ચીજવસ્તુઓ આવરી લેવામાં આવી છે?

ખાદ્ય અનાજ
કઠોળ
ખાતરો અને ખાતરો
દવાઓ
પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો (પેટ્રોલ, ડીઝલ, LPG, વગેરે)
ભારતમાં ડીઝલની સ્થિતિ (2026)

તાજેતરના મહિનાઓમાં, પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ અને ઉર્જા પુરવઠા અંગેની ચિંતાઓ વચ્ચે, ભારત સરકારે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે આવશ્યક ચીજવસ્તુ કાયદાની જોગવાઈઓનો ઉપયોગ કર્યો છે. ભારતમાં માલ પરિવહનનો મોટો ભાગ રોડ માર્ગે થાય છે, અને મોટાભાગના ટ્રક ડીઝલ પર ચાલે છે. ડીઝલ કૃષિ ક્ષેત્રમાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેથી, ડીઝલની કિંમત અને ઉપલબ્ધતા ફુગાવા, ખાદ્ય ભાવો અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિ પર સીધી અસર કરે છે.