June 28, 2026
સામાન્ય રીતે જૂનના મધ્ય સુધીમાં ગુજરાતમાં મેઘરાજા ભવ્ય પ્રવેશ કરે છે, પરંતુ આ વર્ષે પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક દેખાઈ રહી છે. જૂન લગભગ પૂરો થઈ ગયો છે, પરંતુ રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં હજુ પણ અંધારપટ છવાયેલો છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષે છેલ્લા 10 વર્ષમાં સૌથી ઓછો વરસાદ પડ્યો છે, જેના કારણે ખેડૂતો સહિત સમગ્ર રાજ્યની ચિંતા વધી ગઈ છે.
માત્ર 2.87 ટકા વરસાદ સાથે નબળી શરૂઆત
આ વર્ષે ચોમાસાની શરૂઆત અત્યંત ધીમી અને નિરાશાજનક રહી છે. 26 જૂન સુધી રાજ્યમાં માત્ર 2.87 ટકા વરસાદ પડ્યો છે. જો આપણે ઇંચની દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, સમગ્ર રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં સરેરાશ માત્ર 1.03 ઇંચ વરસાદ પડ્યો છે.
ગયા વર્ષ અને આ વર્ષના ચોંકાવનારા સરખામણી
જો આપણે ગયા વર્ષના આંકડાઓની સરખામણી કરીએ, તો આ વર્ષની ગંભીરતા સ્પષ્ટ રીતે સમજી શકાય છે:
વિગતો ગયા વર્ષ (તે જ સમયગાળા) ચાલુ વર્ષ (૨૬ જૂન સુધી)
કુલ વરસાદની ટકાવારી ૨૬.૨૪% માત્ર ૨.૮૭%
તાલુકાવાર પરિસ્થિતિ ૧૬ તાલુકામાં ૨૦ થી ૪૦ ઇંચ વરસાદ કોઈપણ તાલુકામાં ૧૦ ઇંચ પણ વરસાદ નથી
અમદાવાદની પરિસ્થિતિ ૮.૨૪ ઇંચ વરસાદ અડધા ઇંચથી ઓછો વરસાદ
ગયા વર્ષે, મેઘરાજાએ જૂનના અંત સુધીમાં જોરદાર બેટિંગ કરી હતી અને રાજ્યના ઘણા વિસ્તારોમાં તબાહી મચાવી હતી, જ્યારે આ વર્ષે અત્યાર સુધી ક્યાંય વ્યાપક કે ભારે વરસાદ જોવા મળ્યો નથી.
ચોમાસું કેમ નબળું રહ્યું છે? હવામાન વિભાગનો દાવો
હવામાનશાસ્ત્રીઓ અને હવામાન વિભાગના મતે, આ વર્ષે નબળા ચોમાસા માટે બે મુખ્ય કારણો જવાબદાર છે.
૧. ‘એલ નિનો’ ની અસર: વૈશ્વિક હવામાન પેટર્નમાં ફેરફાર અને ‘એલ નિનો’ ના સક્રિય થવાને કારણે, ચોમાસાની સિસ્ટમ નબળી પડી ગઈ છે, જેના કારણે વરસાદી પવનો ઈચ્છિત રીતે મજબૂત બની શક્યા નથી.
૨. ઓછા દબાણનો અભાવ: સામાન્ય રીતે, ચોમાસાને આગળ વધારવા માટે અરબી સમુદ્રમાં એક મજબૂત ઓછા દબાણવાળી સિસ્ટમ જરૂરી હોય છે. પરંતુ આ વખતે, અરબી સમુદ્રમાં હજુ સુધી કોઈ મજબૂત ઓછા દબાણવાળી સિસ્ટમ બની નથી, જેના કારણે ભેજ હોવા છતાં વરસાદ થયો નથી.
ખેડૂતો અને વહીવટીતંત્ર ચિંતિત છે
જૂન મહિનો પૂરો થઈ ગયો હોવા છતાં, વાવણી માટે યોગ્ય વરસાદ ન પડવાને કારણે ખેડૂતો આકાશ તરફ મોં રાખીને બેઠા છે. જો આગામી દિવસોમાં કોઈ મજબૂત સિસ્ટમ સક્રિય નહીં થાય, તો ખરીફ પાકની વાવણીમાં મોટો વિલંબ થઈ શકે છે. હવે જોવાનું એ રહે છે કે જુલાઈની શરૂઆતમાં કુદરત મહેરબાન થાય છે કે નહીં અને મેઘરાજા આ ખાધને પૂર્ણ કરે છે કે નહીં.