૧૫ ઓગસ્ટના રોજ તમારી કાર કે બાઇક પર ત્રિરંગો લગાવતા પહેલા નિયમો જાણી લો; એક ભૂલ તમને જેલમાં મોકલી શકે છે!

૧૫ ઓગસ્ટના રોજ, દરેક વ્યક્તિમાં દેશભક્તિની ભાવના સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. લોકો પોતાના ઘરો અને ઓફિસોમાં ત્રિરંગો ફરકાવે છે, અને ઘણા લોકો તેને પોતાની કાર કે બાઇક પર પણ પ્રદર્શિત કરે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ખાનગી વાહન પર રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવાની દરેક વ્યક્તિ માટે પરવાનગી નથી? ભારતીય ધ્વજ સંહિતામાં વાહનો પર ત્રિરંગો પ્રદર્શિત કરવા અંગે ચોક્કસ નિયમો છે, અને ઉલ્લંઘન કરવાથી કાનૂની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. તેથી, ૧૫ ઓગસ્ટ પહેલા આ નિયમો જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે.

કોને પોતાના વાહન પર ત્રિરંગો ફરકાવવાની મંજૂરી છે?

ભારતીય ધ્વજ સંહિતા હેઠળ, દરેક વ્યક્તિને પોતાના વાહન પર ત્રિરંગો ફરકાવવાની મંજૂરી નથી. પોતાના વાહન પર રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવાનો વિશિષ્ટ અધિકાર ચોક્કસ મહાનુભાવો માટે અનામત છે. આમાં રાષ્ટ્રપતિ, ઉપરાષ્ટ્રપતિ, વડા પ્રધાન, રાજ્યપાલો અને અમુક અન્ય બંધારણીય હોદ્દા ધરાવતા લોકોનો સમાવેશ થાય છે.

સામાન્ય લોકો ઘરે ત્રિરંગો ફરકાવી શકે છે
સામાન્ય નાગરિકોને તેમના ઘરે રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવાની અથવા તેને આદરપૂર્વક પ્રદર્શિત કરવાની પરવાનગી છે. ધ્વજ સંહિતા અનુસાર, ખાનગી સંસ્થાઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ નિર્ધારિત નિયમો અને ત્રિરંગાની ગરિમાનું પાલન કરીને રાષ્ટ્રધ્વજ પ્રદર્શિત કરી શકે છે.

શું ખાનગી કાર પર ત્રિરંગો પ્રદર્શિત કરવો યોગ્ય છે?

નિયમો અનુસાર, ખાનગી કાર અથવા અન્ય વાહન પર ઇચ્છા મુજબ ત્રિરંગો પ્રદર્શિત કરવો યોગ્ય નથી. ગૃહ મંત્રાલય અનુસાર, ધ્વજ સંહિતા દ્વારા પરવાનગી આપવામાં આવેલા મહાનુભાવોના વાહનો સિવાય, કોઈપણ વાહન પર રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવો જોઈએ નહીં.

કાર પર ત્રિરંગો લહેરાવવો પણ પ્રતિબંધિત છે.

વાહન પર ત્રિરંગો પ્રદર્શિત કરવો એ નિયમોની વિરુદ્ધ છે એટલું જ નહીં, પરંતુ કારની ઉપર, પાછળ, બાજુઓ અથવા હૂડ પર ત્રિરંગો લહેરાવવો પણ નિયમોની વિરુદ્ધ છે. વાહનને ઢાંકવા માટે રાષ્ટ્રધ્વજનો ઉપયોગ કરી શકાતો નથી.

વાહન પર ત્રિરંગો પ્રદર્શિત કરવાના નિયમો શું છે?

ધ્વજ સંહિતા મહાનુભાવોના વાહનો પર રાષ્ટ્રધ્વજ પ્રદર્શિત કરવાની પ્રક્રિયા પણ સ્પષ્ટ કરે છે. જ્યારે કાર પર ધ્વજ સ્થાપિત કરવામાં આવે છે, ત્યારે તેને લાકડી પર મજબૂત રીતે લગાવવામાં આવે છે. તે કારના બોનેટની મધ્યમાં અથવા કારની આગળ જમણી બાજુએ મૂકવામાં આવે છે.

ત્રિરંગાનું અપમાન કરવાથી સજા થઈ શકે છે.
રાષ્ટ્રધ્વજનું અપમાન કરવું એ ગંભીર ગુનો છે. રાષ્ટ્રીય સન્માનના અપમાન નિવારણ અધિનિયમ, ૧૯૭૧ હેઠળ, ત્રિરંગાને બાળવો, નુકસાન પહોંચાડવું, કચડી નાખવો, અથવા ઇરાદાપૂર્વક તેનું અપમાન કરવું, અથવા વાહન પર તેને અયોગ્ય રીતે પ્રદર્શિત કરવો એ ગુનો છે. આવા કિસ્સાઓમાં ત્રણ વર્ષ સુધીની કેદ, દંડ અથવા બંને સજા થઈ શકે છે.

ત્રિરંગા અંગે આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો:
રાષ્ટ્રધ્વજને જમીન પર પડવા દેવો જોઈએ નહીં, અને જો તે ફાટી ગયો હોય તો તેને પ્રદર્શિત કરવો જોઈએ નહીં. ત્રિરંગા પર કોઈ લખાણ ન કરવું જોઈએ. તેનો ઉપયોગ કોઈપણ વસ્તુને લપેટવા કે ઢાંકવા માટે પણ ન કરવો જોઈએ. ૧૫ ઓગસ્ટે ત્રિરંગા ફરકાવવો અને દેશભક્તિ દર્શાવવી એ ગર્વની વાત છે, પરંતુ રાષ્ટ્રધ્વજની ગરિમા જાળવવી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે.