May 09, 2026
ઈરાન યુદ્ધને કારણે, વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ફરી એકવાર વધવા લાગ્યા છે. યુદ્ધ પહેલા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ૭૦ ડોલર હતા, જે હવે ૧૨૫ ડોલર પ્રતિ બેરલને વટાવી ગયા છે. શનિવાર, ૯ મેના રોજ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ફરી વધ્યા. ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધને લઈને અનિશ્ચિતતા છે. આગામી ૨૪ કલાક નિર્ણાયક રહેશે. અમેરિકા સમાધાન કરવા માટે તૈયાર છે, પરંતુ ઈરાનનો દાવો છે કે અમેરિકાના હુમલામાં ઈરાની ધ્વજવંદન જહાજને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હતું, જેના કારણે ફરી તણાવ વધ્યો છે.
આજે ક્રૂડ ઓઈલનો ભાવ શું છે?
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળો આવ્યો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલ $૦.૪૩ વધીને $૧૦૦.૪૯ પર પહોંચી ગયો છે. તેલના ભાવમાં વધારાને કારણે, વિશ્વભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધી રહ્યા છે. અમેરિકામાં તેલના ભાવમાં પણ ૫૦ ટકાનો વધારો થયો છે. આ બધા વચ્ચે, ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ વધારો થયો નથી. આજે પણ, ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ ચાર વર્ષ જૂના દરે વેચાઈ રહ્યું છે.
તેલ કંપનીઓને કેટલું નુકસાન થઈ રહ્યું છે?
ભારતમાં સરકારી માલિકીની તેલ કંપનીઓએ તેલના ભાવમાં વધારો કર્યો નથી. કાચા તેલના ભાવ બમણા થઈ ગયા છે. વધતા શિપિંગ ખર્ચને કારણે આયાત બિલ વધી રહ્યું છે, અને તેલ કંપનીઓને નુકસાન થઈ રહ્યું છે. ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો ન થવાને કારણે, તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓને માસિક આશરે ₹30,000 કરોડની અંડર-રિકવરીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
સરકારે તેલ કંપનીઓના નુકસાન વિશે શું કહ્યું છે?
શું દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધશે? આ પ્રશ્નના જવાબમાં, તેલ અને ગેસ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ સુજાતા શર્માએ જણાવ્યું હતું કે બે મહિનામાં તેલના ભાવ $70 થી $120 પ્રતિ બેરલ થયા છે. LPGનો ભાવ $780 પ્રતિ ટન સુધી પહોંચી ગયો છે, જેના કારણે તેલ કંપનીઓને દરરોજ ₹600 થી ₹700 કરોડ (આશરે $1.2 બિલિયન)નું નુકસાન થઈ રહ્યું છે. તેલ કંપનીઓ મોંઘુ તેલ ખરીદી રહી છે અને તેને ઓછા ભાવે વેચી રહી છે, જેનાથી તેમનો નાણાકીય બોજ વધી રહ્યો છે. સામાન્ય માણસ પર વધતી કિંમતોનો બોજ ન પડે તે માટે, સરકારે એક્સાઇઝ ડ્યુટી ઘટાડી, જેના કારણે સરકારી તિજોરી પર દર મહિને ₹14,000 કરોડ (આશરે $1.4 બિલિયન)નો બોજ પડી રહ્યો છે.
શું પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધશે?
મધ્ય પૂર્વની વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતાં, યુદ્ધનો અંત આવશે કે નહીં તે આગાહી કરવી મુશ્કેલ છે. જો યુદ્ધ ચાલુ રહેશે તો તેલ કંપનીઓનું નુકસાન ચાલુ રહેશે. ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધશે કે નહીં તે સરકાર અને તેલ કંપનીઓ કેટલો સમય આ બોજ સહન કરી શકે છે તેના પર નિર્ભર છે. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે તેલના વધતા ભાવ વચ્ચે ભાવ વધારો શક્ય છે. LPG સિલિન્ડરના ભાવ પહેલાથી જ ચાર વખત વધારવામાં આવ્યા છે. આ વખતે, પેટ્રોલ અને ડીઝલનો વારો છે.