બંગાળની ખાડીમાં આવી રહ્યું છે મોટું સાયક્લોન! ધોધમાર વરસાદ સાથે વાવાજોડાની આગાહી

ભારતનો મોટાભાગનો ભાગ હાલમાં તીવ્ર ગરમીનો સામનો કરી રહ્યો છે, ત્યારે બધાની નજર દક્ષિણપશ્ચિમ ચોમાસાના આગમન પર છે. આ હવામાન પ્રણાલી દેશના વાર્ષિક વરસાદના લગભગ 70% હિસ્સો ધરાવે છે અને કૃષિ, પાણી પુરવઠા અને વીજળીની માંગમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) અનુસાર, દક્ષિણપશ્ચિમ ચોમાસુ તેની સામાન્ય શરૂઆતની તારીખની આસપાસ, સામાન્ય રીતે જૂનની શરૂઆતમાં, કેરળના દરિયાકાંઠે પહોંચવાની ધારણા છે. જોકે, કેટલાક વૈશ્વિક હવામાન મોડેલોએ આ વર્ષે થોડું વહેલું આગમન થવાની આગાહી કરી છે.

હવામાન વિભાગ દ્વારા જારી કરાયેલી ચેતવણીઓ સૂચવે છે કે આ વર્ષે ચોમાસુ સામાન્ય કરતાં વહેલું આવી શકે છે. બંગાળની ખાડી પર એક શક્તિશાળી ‘મહા ગાયર’ ઉભરી રહ્યું છે, જે આગામી દિવસોમાં ચક્રવાતી તોફાનમાં પરિણમવાની શક્યતા છે. IMD ના તાજેતરના અપડેટ્સ અનુસાર, હાલમાં દક્ષિણપશ્ચિમ બંગાળની ખાડી નજીક એક સક્રિય ચક્રવાતી પરિભ્રમણ સ્થિત છે. આ સિસ્ટમ એટલી મજબૂત છે કે તે દક્ષિણ ભારતમાં મુશળધાર વરસાદનું કારણ બની શકે છે, સાથે સાથે 2026 ના ચોમાસાના માર્ગને બદલી શકે છે. હવામાનશાસ્ત્રીઓના મતે, ૧૨-૧૩ મે, ૨૦૨૬ ના રોજ દક્ષિણપશ્ચિમ બંગાળની ખાડીના વિષુવવૃત્તીય પ્રદેશ પર ઓછા દબાણવાળા ક્ષેત્રની રચના થવાની પ્રબળ સંભાવના છે. હાલમાં, દક્ષિણ શ્રીલંકા, કોમોરિન પ્રદેશ અને માલદીવને આવરી લેતું એક વ્યાપક ચક્રવાતી પરિભ્રમણ. દક્ષિણપૂર્વ અરબી સમુદ્રથી બંગાળની ખાડી સુધી ફેલાયેલું એક લાંબું પૂર્વ-પશ્ચિમ ટ્રફ આ સિસ્ટમને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે.

આ શનિવારે દિલ્હી, પંજાબ, હરિયાણા અને રાજસ્થાનમાં હવામાન પરિસ્થિતિઓ ખૂબ જ અનિયમિત રહેવાની ધારણા છે. ૯ મેના રોજ, આ રાજ્યોમાં ૫૦ થી ૭૦ કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે ધૂળના તોફાન આવવાની શક્યતા છે. હવામાન વિભાગે ૧૨ અને ૧૩ મે માટે કરા પડવાની ચેતવણી જારી કરી છે. દરમિયાન, ૧૧ થી ૧૩ મે દરમિયાન એક નવો ‘ભીના ગાળા’ શરૂ થવાની સંભાવના છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, દિલ્હી-એનસીઆર, પંજાબ અને હરિયાણામાં વાવાઝોડા અને ૪૦-૫૦ કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાતા હળવાથી મધ્યમ વરસાદની શક્યતા છે.

હવામાનશાસ્ત્રીઓના મતે, આગામી 48 કલાકમાં ઓછા દબાણવાળા ક્ષેત્રની રચના પછી, આ સિસ્ટમ વધુ સક્રિય થવાની ધારણા છે અને તે ડિપ્રેશન અથવા ડીપ ડિપ્રેશનમાં તીવ્ર બની શકે છે. હાલની દરિયાઈ પરિસ્થિતિઓ ખૂબ જ અનુકૂળ છે, જે આ હવામાન પ્રણાલીને મધ્યમ ચક્રવાતી તોફાનમાં તીવ્ર બનાવવા માટે ટેકો આપે છે. જો આવું થાય, તો તે પૂર્વ-ચોમાસાની ઋતુનું પ્રથમ મોટું ચક્રવાતી તોફાન હશે. સામાન્ય રીતે, ચોમાસુ 20 મેની આસપાસ આંદામાન સમુદ્રમાં આવે છે; જોકે, બંગાળની ખાડીમાં હાલમાં બની રહેલા ચક્રવાતી વિક્ષેપને કારણે આ વર્ષે ગતિશીલતા બદલાઈ ગઈ છે. ઓછા દબાણવાળા ક્ષેત્રની રચનાને કારણે, વિષુવવૃત્તીય પવનો વધુ તીવ્ર બનવાની ધારણા છે, જેના કારણે 15 મે પછી ચોમાસાની પ્રવૃત્તિમાં વધારો થશે. 16 અને 17 મેની વચ્ચે, ચોમાસુ ભારે વરસાદ અને વાવાઝોડા સાથે પ્રવેશ કરી શકે છે. જો આ હવામાન પ્રણાલી આ રીતે મજબૂત થતી રહેશે, તો ચોમાસુ 1 જૂનની તેની સામાન્ય આગમન તારીખ પહેલાં કેરળના કિનારે લેન્ડફોલ કરી શકે છે.