July 22, 2026
શ્રાવણ મહિનો ભગવાન શિવની પૂજા માટે સૌથી પવિત્ર માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે શ્રાવણ 30 જુલાઈથી શરૂ થાય છે, અને આખા મહિના દરમિયાન અનેક ધાર્મિક સંયોગો બની રહ્યા છે, જે શિવભક્તો માટે અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. શ્રાવણનો ત્રીજો સોમવાર આમાં સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહે છે. ધાર્મિક વિદ્વાનોના મતે, આ દિવસે શ્રાવણ સોમવાર અને નાગ પંચમીનું દુર્લભ સંયોજન છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આવો સંયોગ લગભગ 23 વર્ષ પછી બની રહ્યો છે. આ કારણે જ આ દિવસે જલાભિષેક, દૂધભિષેક અને શિવ પૂજાનું મહત્વ સામાન્ય દિવસો કરતાં વધુ માનવામાં આવે છે.
23 વર્ષ પછી એક ખાસ ધાર્મિક સંયોગ
નાગ પંચમીનો તહેવાર શ્રાવણના ત્રીજા સોમવારે આવે છે. નાગ પંચમીને ભગવાન શિવ અને નાગ દેવતા બંને સાથે સંકળાયેલી માનવામાં આવે છે. આ દિવસે શિવલિંગને પાણી અને કાચું દૂધ ચઢાવવાની પરંપરા છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ ખાસ સંયોગ દરમિયાન ભક્તિભાવથી કરવામાં આવતી પૂજાનું પુણ્ય અનેકગણું વધી જાય છે. તેથી, આ દિવસે મંદિરોમાં ભક્તોની ભીડ રહેવાની અપેક્ષા છે.
કાશી અને ઉજ્જૈનમાં સર્પ પૂજાનું વિશેષ મહત્વ
નાગ પંચમીના અવસરે, કાશી અને ઉજ્જૈન જેવા શિવપ્રધાન વિસ્તારોમાં વિશેષ પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે. કાશીના નાગકુપમાં સ્થિત નાગેશ્વર મહાદેવનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે સર્પ દેવતા અને ભગવાન શિવની એકસાથે પૂજા કરવાથી શુભ ફળ મળે છે. આ કારણોસર, દેશભરના ભક્તો દર્શન અને પૂજા માટે આ પવિત્ર સ્થળોની મુલાકાત લે છે.
માત્ર ત્રીજો સોમવાર જ નહીં, પરંતુ બીજો સોમવાર પણ મહત્વપૂર્ણ
આદર્શ સેવા સંસ્કૃત મહાવિદ્યાલયના ભૂતપૂર્વ આચાર્ય ડૉ. રામનારાયણ દ્વિવેદીના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષે, શ્રાવણનો બીજો સોમવાર, એટલે કે, 10 ઓગસ્ટ, શિવ પ્રદોષ વ્રત સાથે એકરુપ છે. બીજા દિવસે, મંગળ ગૌરી વ્રત અને શ્રાવણ શિવરાત્રી આવે છે. શિવ અને શક્તિની પૂજા કરતા ભક્તો માટે આ સતત ધાર્મિક તહેવારોનું વિશેષ મહત્વ છે.
ગ્રહોની ગતિ પણ શ્રાવણને ખાસ બનાવે છે
રવિવારે, શ્રાવણની શરૂઆત પહેલાં, મંગળ મિથુન રાશિમાં પ્રવેશ કરશે. ૨ ઓગસ્ટના રોજ ગુરુ અને ચંદ્રની યુતિ ગજકેસરી યોગનું નિર્માણ કરે છે. ધાર્મિક અને જ્યોતિષીય માન્યતાઓ અનુસાર, આ યોગ શિવ પૂજા માટે શુભ માનવામાં આવે છે. મંગળનું ગોચર મેષ, વૃષભ, મિથુન, કન્યા, ધનુ, મકર, કુંભ અને મીન રાશિના લોકો માટે પણ ફાયદાકારક તકો લાવશે તેવી અપેક્ષા છે.