ગેસ સિલિન્ડર સસ્તો લેનારાઓ માટે ખરાબ સમાચાર; સરકારના આ નિર્ણયથી ૧૦.૫ કરોડ લોકોને લાગશે મોટો આંચકો

કેન્દ્ર સરકારે પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજના (PMUY) ના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. સરકારે હવે વાર્ષિક સબસિડીવાળા LPG સિલિન્ડર રિફિલની સંખ્યા નવથી ઘટાડીને ચાર કરી દીધી છે. આનો અર્થ એ થયો કે ઉજ્જવલા યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવતા પરિવારો દર વર્ષે ફક્ત ચાર સિલિન્ડર પર વધારાની સબસિડીનો લાભ મેળવી શકશે.

સરકારે આ નિર્ણય શા માટે લીધો?

સમાચાર એજન્સી PTI ના અહેવાલ મુજબ, એક સરકારી અધિકારીએ સોમવારે જણાવ્યું હતું કે આ ફેરફાર સરેરાશ ઘરગથ્થુ વપરાશને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવ્યો છે. 2016 માં શરૂ કરાયેલી આ યોજના હેઠળ, લાભાર્થીઓને અગાઉ દર વર્ષે 12 સબસિડીવાળા 14.2 કિલોગ્રામ સિલિન્ડર મળતા હતા. જોકે, ગયા વર્ષે સબસિડીવાળા સિલિન્ડરની સંખ્યા ઘટાડીને નવ કરવામાં આવી હતી, અને હવે તે વધુ ઘટાડીને ચાર કરવામાં આવી છે.

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયના અધિક સચિવ પ્રવીણ માલ ખાનુજાએ જણાવ્યું હતું કે સુધારેલી મર્યાદા ઉજ્જવલા લાભાર્થીઓના સરેરાશ વાર્ષિક ગેસ વપરાશની નજીક છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સરકારનો ઉદ્દેશ લાભાર્થીઓની જરૂરિયાતોને આધારે સહાય પૂરી પાડવાનો છે. સરકારે મે ૨૦૨૨ માં ઉજ્જવલા યોજનાના લાભાર્થીઓ માટે પ્રતિ સિલિન્ડર ₹૨૦૦ ની લક્ષિત સબસિડી શરૂ કરી હતી, જે પછીથી ઓક્ટોબર ૨૦૨૩ માં વધારીને ₹૩૦૦ કરવામાં આવી હતી.

સરકારે ૪ વર્ષમાં કેટલી સબસિડી આપી છે?

આ સબસિડી સીધી લાભાર્થીઓના બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે. દિલ્હીમાં ૧૪.૨ કિલોગ્રામના LPG સિલિન્ડરની કિંમત તાજેતરના બે વધારા પછી ₹૯૪૨ પર પહોંચી ગઈ છે. જોકે, સબસિડી ઉમેર્યા પછી, ઉજ્જવલા લાભાર્થીઓને આશરે ₹૬૪૨ માં સિલિન્ડર મળી રહ્યો છે. અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે સરેરાશ, સરકાર પ્રતિ સિલિન્ડર આશરે ₹૧,૬૦૦ ખર્ચ કરે છે, જ્યારે લાભાર્થીઓને સબસિડી દ્વારા પ્રતિ સિલિન્ડર આશરે ₹૧,૦૦૦ મળે છે. તેમણે કહ્યું કે ૨૦૨૨ થી, સરકારે આશરે ₹૫૨,૦૦૦ કરોડની સબસિડી પૂરી પાડી છે.

વૈશ્વિક સ્તરની તુલનામાં LPG ના ભાવ નીચા રહે છે: સરકાર

ગેસ મંત્રાલયના વધારાના સચિવ, પ્રવીણ ખાનુજાએ જણાવ્યું હતું કે LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં તાજેતરમાં થયેલા વધારા છતાં, ભારતમાં સ્થાનિક LPG ના ભાવ હજુ પણ વૈશ્વિક સ્તર કરતા ઓછા છે. મધ્ય પૂર્વ કટોકટી દરમિયાન, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલ અને એલપીજીના ભાવમાં તીવ્ર વધઘટ થઈ છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે પેટ્રોલિયમ કંપનીઓને એલપીજીના વેચાણ પર પ્રતિ સિલિન્ડર આશરે ₹700 નું નુકસાન થઈ રહ્યું છે.