દિવાળીનો પાંચ દિવસનો તહેવાર આજથી શરૂ થાય છે. આજે ધનતેરસ છે. આ તહેવાર ધન, સુખ, સમૃદ્ધિ અને સારા સ્વાસ્થ્યનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન ધનવંતરી, દેવી લક્ષ્મી અને ધનના દેવતા કુબેરની પૂજા કરવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે શુભ સમયે પૂજા કરવાથી ઘરમાં સુખ અને સમૃદ્ધિ આવે છે.
ધનતેરસ પર સોનું, ચાંદી, વાસણો, વાહનો અને નવી ઘરગથ્થુ વસ્તુઓ ખરીદવાને શુભ માનવામાં આવે છે. જોકે, આ વર્ષે ત્રયોદશી તિથિ બે દિવસમાં ફેલાયેલી છે, જે ચોક્કસ તારીખ વિશે પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. ચાલો જાણીએ ધનતેરસ 2026 ની ચોક્કસ તારીખ, પૂજા માટેનો શુભ સમય, ખરીદીનો સમય અને આ દિવસની ખાસ પરંપરાઓ.
ધનતેરસ 2026: પૂજા માટે તારીખ અને શુભ સમય
હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ, કાર્તિક મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની ત્રયોદશી તિથિ 6 નવેમ્બરે સવારે 10:30 વાગ્યે શરૂ થાય છે. તે 7 નવેમ્બરે સવારે 10:47 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. એવું કહેવાય છે કે ધનતેરસ પૂજા પરંપરાગત રીતે પ્રદોષ કાળ દરમિયાન કરવામાં આવે છે. આ વર્ષે, પ્રદોષ કાળ 6 નવેમ્બરના રોજ હોવાથી, આજે ધનતેરસનો મુખ્ય તહેવાર ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે.
પૂજા માટે શુભ સમય:
ધનતેરસ પૂજા મુહૂર્ત: સાંજે 6:02 થી 7:57
પ્રદોષ કાળ: સાંજે 5:32 થી 8:09
વૃષભ કાળ: સાંજે 6:02 થી 7:57
સોનું અને ચાંદી ખરીદવાનો શુભ સમય:
ધનતેરસ પર સોનું અને ચાંદી ખરીદવી ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે લોકો સોનાના સિક્કા, ચાંદીના ઘરેણાં, વાસણો અને લક્ષ્મી અને ગણેશની મૂર્તિઓ ખરીદે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે ખરીદેલી કિંમતી વસ્તુઓ ઘરમાં સમૃદ્ધિ અને સંપત્તિનું પ્રતીક છે.
૬ નવેમ્બરના રોજ ખરીદી માટે શુભ સમય:
અભિજીત મુહૂર્ત: સવારે ૧૧:૪૮ થી બપોરે ૧૨:૫૬
શુભ ચૌઘડિયા: સવારે ૮:૧૬ થી ૯:૪૮
શુભ ચૌઘડિયા: બપોરે ૧૨:૦૪ થી ૧:૨૬
ધનતેરસ પર શું ખરીદવું શુભ માનવામાં આવે છે?
આ દિવસે પિત્તળ અને તાંબાના વાસણો ખરીદવાની પણ પરંપરા છે. લોકો સાવરણી, ધાણા અને લક્ષ્મી અને ગણેશની મૂર્તિઓ પણ ખરીદે છે. ઘણા પરિવારો આ દિવસે નવું વાહન, ઇલેક્ટ્રોનિક સામાન અને અન્ય ઘરગથ્થુ વસ્તુઓ પણ ખરીદે છે. કેટલીક પરંપરાગત માન્યતાઓ અનુસાર, ધનતેરસ પર લોખંડ અને તીક્ષ્ણ વસ્તુઓ ખરીદવાનું ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
ધનતેરસ પર યમ દીપદાન શા માટે કરવામાં આવે છે?
ધનતેરસની સાંજે યમ દીપદાન કરવાની ખાસ પરંપરા છે. આ માટે, ઘરના મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર પર દક્ષિણ તરફ મુખ કરીને માટીનો દીવો પ્રગટાવવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે સરસવના તેલ અને ચાર વાટનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા એવી છે કે યમરાજના નામે દીવો પ્રગટાવવાથી પરિવારના સભ્યોને અકાળ મૃત્યુના ભયથી રક્ષણ મળે છે. આ પરંપરા પરિવારના લાંબા આયુષ્ય અને સારા સ્વાસ્થ્ય માટે પ્રાર્થના કરે છે.
ધનતેરસનો તહેવાર શા માટે ઉજવવામાં આવે છે?
પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, સમુદ્ર મંથન દરમિયાન, ભગવાન ધનવંતરી અમૃતથી ભરેલા વાસણ સાથે પ્રગટ થયા હતા. આ ઘટનાની યાદમાં કાર્તિક મહિનાના અંધારા પખવાડિયાના તેરમા દિવસે ધનતેરસ ઉજવવામાં આવે છે. ભગવાન ધનવંતરીને આયુર્વેદ અને સ્વાસ્થ્યના દેવતા માનવામાં આવે છે. દેવી લક્ષ્મી ધન અને સમૃદ્ધિની દેવી છે, જ્યારે ભગવાન કુબેરને ધનના રક્ષક માનવામાં આવે છે. તેથી, ધનતેરસ પર તેમની પૂજા કરીને, લોકો સારા સ્વાસ્થ્ય, સુખ, શાંતિ અને આર્થિક સમૃદ્ધિની પ્રાર્થના કરે છે.
