લોકસભામાં 360ના જાદુઈ આંકડાથી NDA કેટલું દૂર? બેઠકો વધારવા માટે ભાજપે શોધ્યો નવો ફોર્મ્યુલા!

સરકાર લોકસભા બેઠકોની સંખ્યા વધારવા માટે વિવિધ ફોર્મ્યુલા પર કામ કરી રહી છે. દક્ષિણ રાજ્યોની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે તમામ રાજ્યોમાં લોકસભા બેઠકોની સંખ્યામાં 50 ટકાનો વધારો કરવાનો પ્રસ્તાવ વિચારણા હેઠળ છે. સરકાર મહિલા અનામત કાયદાને લાગુ કરવા માટે નવા ડ્રાફ્ટ બંધારણ સુધારા બિલને લાગુ કરવા માટે પણ આગળ વધી રહી છે.

દક્ષિણ રાજ્યોની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે ડ્રાફ્ટ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો છે કે વસ્તીના આધારે સીમાંકન પ્રક્રિયા લોકસભામાં તેમની રાજકીય શક્તિ ઘટાડશે. 17 એપ્રિલના રોજ લોકસભામાં પહેલું બિલ પસાર થઈ શક્યું નહીં, કારણ કે સરકાર તેને પસાર કરવા માટે જરૂરી બે તૃતીયાંશ બહુમતી મેળવવામાં નિષ્ફળ ગઈ.

નવું ફોર્મ્યુલા શું છે?

પાછલા બિલના આધારે, નવા ડ્રાફ્ટમાં 1971 ની વસ્તી ગણતરીના આધારે રાજ્યો વચ્ચે બેઠકોના હાલના ગુણોત્તરને જાળવવાનો પ્રસ્તાવ છે. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે આ એક એવી દરખાસ્ત છે જેના પર સરકાર કામ કરી રહી છે, અને હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. લોકસભા અને વિધાનસભા બેઠકોનું પુનઃનિર્માણ 2011 ની વસ્તી ગણતરીના ડેટા પર આધારિત હશે, કારણ કે વર્તમાન વસ્તી ગણતરીનો ડેટા હજુ બાકી છે.

બે-તૃતીયાંશ બહુમતી માટે રાહ જોવી
સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે સરકારને તેની સંખ્યા પર વિશ્વાસ થયા પછી જ સંસદમાં બિલ રજૂ કરવામાં આવશે. હાલમાં, શાસક રાષ્ટ્રીય લોકશાહી જોડાણ (NDA) પાસે લોકસભામાં આશરે 300 સાંસદો છે, જેમાં ત્રણ બેઠકો ખાલી છે. બે-તૃતીયાંશ બહુમતી સુધી પહોંચવા માટે, તેને 360 ની જરૂર છે.

2034 પહેલા અવરોધ
હાલના કાયદા હેઠળ, મહિલાઓ માટે અનામત 2034 પહેલા લાગુ કરી શકાતી નથી, કારણ કે આ પ્રક્રિયા 2027 ની વસ્તી ગણતરી પછી સીમાંકન પૂર્ણ થવા સાથે જોડાયેલી છે. 2029 ની લોકસભા ચૂંટણી માટે આને અમલમાં મૂકવા માટે, મહિલા અનામત કાયદા, નારી શક્તિ વંદન કાયદામાં સુધારા જરૂરી હતા.

સરકારની યોજના અનુસાર, છેલ્લી પ્રકાશિત વસ્તી ગણતરીના આધારે સીમાંકન પ્રક્રિયા પછી લોકસભા બેઠકોની સંખ્યા વર્તમાન 543 થી વધારીને મહત્તમ 850 કરવામાં આવશે, જેથી 2029 ની સંસદીય ચૂંટણી પહેલા મહિલા અનામત કાયદાનો અમલ કરી શકાય.

પાછલું બંધારણ સુધારો બિલ
એપ્રિલમાં રજૂ કરાયેલા બંધારણ સુધારા બિલ મુજબ, રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની વિધાનસભાઓમાં પણ મહિલાઓ માટે 33 ટકા અનામતની જોગવાઈ કરવા માટે બેઠકો વધારવામાં આવશે.

બિલમાં જણાવાયું છે કે લોકસભા અને વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓ માટે અનામત બેઠકો “રાજ્ય અથવા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના વિવિધ મતવિસ્તારોને વારાફરતી ફાળવવામાં આવશે.”