વેશ્યાવૃત્તિ, દેહ વેપાર અથવા સેક્સ વેપાર એ એક એવો વ્યવસાય છે જે વિશ્વના સૌથી જૂના વ્યવસાયોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. આમાં પૈસા માટે શારીરિક સંબંધો બાંધવામાં આવે છે. ક્યારેક, આ કામમાં એટલી બધી જબરદસ્તી હોય છે કે આ કામ સાથે સંકળાયેલા લોકોને તે કરવાની ફરજ પાડવામાં આવે છે.
આ વ્યવસાય સાથે સંબંધિત લગભગ દરેક વસ્તુ નકારાત્મકતા તરફ દોરી જાય છે. આ ધંધો ઘણી જગ્યાએ ખૂબ જ સામાન્ય છે અને ઘણી જગ્યાએ ખૂબ જ સામાન્ય છે, પરંતુ ઘણીવાર એવું જોવા મળે છે કે મોટાભાગના મુસ્લિમ દેશોમાં આ ધંધા સામે કડક કાયદા છે.
મોટાભાગના મુસ્લિમ દેશોમાં આ વ્યવસાયને મંજૂરી નથી અને જો કોઈ વ્યક્તિ આવું કામ કરતા પકડાય, તો ગુનો સાબિત થાય તો પણ, એવી સજાઓ આપવામાં આવે છે જે સમાજમાં એક ઉદાહરણ બની જાય છે. જોકે, એક મુસ્લિમ દેશ એવો પણ છે જેણે આ વ્યવસાયને કાનૂની મંજૂરી આપી છે.
સરકાર પોતે વેશ્યાઓ માટે લાઇસન્સ આપે છે અને તેમાં કોઈ નિયંત્રણો નથી. જોકે, અમુક શરતો લાગુ પડે છે. પછી જ તેમને આ કામ કરવાનું લાઇસન્સ મળે છે.
જોકે લગભગ ૫૦ દેશો એવા છે જ્યાં વેશ્યાવૃત્તિ કાયદેસર છે, પરંતુ તેમાં બહુ ઓછા મુસ્લિમ દેશો છે, પરંતુ ભારતના પડોશી મુસ્લિમ દેશ બાંગ્લાદેશમાં આ કામ કાયદેસર છે.
બાંગ્લાદેશી સરકારે વેશ્યાવૃત્તિમાં સામેલ લોકો માટે કેટલાક નિયમો અને કાયદાઓ બનાવ્યા છે. આ માટે પહેલા નોંધણી કરાવવી પડશે અને પછી સરકારે બનાવેલા નિયમોનું પાલન કરવું પડશે.
નોંધણી કરાવતી વખતે, તેની સાથે એક સોગંદનામું પણ રજૂ કરવાનું રહેશે. જેમાં લખ્યું છે કે અરજી કરનારી મહિલા પોતાની મરજીથી આ કામ કરવા માંગે છે અને તેને કોઈપણ રીતે દબાણ કરવામાં આવી રહ્યું નથી.
એક અહેવાલ મુજબ, બાંગ્લાદેશમાં લગભગ 2 લાખ મહિલાઓ આ કાર્યમાં સામેલ છે. આ કાર્ય માટેનો સૌથી મોટો વિસ્તાર ‘દૌલતડિયા’ હોવાનું કહેવાય છે. આ વ્યવસાયમાં લગભગ ૧,૩૦૦ મહિલાઓ સંકળાયેલી છે.