આત્મનિર્ભર ભારત અને યુવાનો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા, પીએમ નરેન્દ્ર મોદીએ સ્વતંત્રતા દિવસ નિમિત્તે ૧૫ ઓગસ્ટથી પીએમ વિકાસિત ભારત રોજગાર યોજના શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી. તેમણે કહ્યું કે ૧ લાખ કરોડ રૂપિયાની આ યોજના હેઠળ, ખાનગી ક્ષેત્રમાં પહેલી નોકરી મેળવનારાઓને સરકાર તરફથી ૧૫,૦૦૦ રૂપિયા મળશે.
આ એ જ યોજના છે જેની જાહેરાત નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ માટે સામાન્ય બજેટમાં રોજગાર સાથે જોડાયેલ પ્રોત્સાહન (ELI) યોજના તરીકે કરવામાં આવી હતી. તેને પીએમ પેકેજ તરીકે ૫ રોજગાર યોજનાઓમાં રાખવામાં આવી હતી. જોકે, આ ELI યોજનાને 1 જુલાઈ 2025 ના રોજ કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે મંજૂરી આપી હતી. ત્યારબાદ 25 જુલાઈના રોજ, શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલયે જાહેરાત કરી કે ELI યોજનાને ‘પ્રધાનમંત્રી વિકાસ ભારત રોજગાર યોજના’ કહેવામાં આવશે અને આ યોજનાના લાભો 1 ઓગસ્ટ 2025 થી 31 જુલાઈ 2027 વચ્ચે સર્જાયેલી રોજગારની તકો પર લાગુ થશે.
કંપનીઓને પણ મદદ મળશે
સ્વતંત્રતા દિવસના અવસરે આ યોજના શરૂ કરવાની જાહેરાત કરતા મોદીએ કહ્યું, ‘દેશના યુવાનો માટે આ મોટા સમાચાર છે. આજથી, પ્રધાનમંત્રી વિકાસ ભારત રોજગાર યોજના લાગુ કરવામાં આવી છે. આ યોજના હેઠળ, ખાનગી ક્ષેત્રમાં પહેલી નોકરી મેળવનારા દીકરા-દીકરીઓને સરકાર દ્વારા 15,000 રૂપિયા આપવામાં આવશે.’ તેમણે કહ્યું કે આ યોજના હેઠળ, સરકાર એવી કંપનીઓને પ્રોત્સાહન પણ આપશે જે વધુ રોજગારની તકો ઊભી કરશે.
આ યોજનાના બે ભાગ છે. ભાગ ‘A’ પહેલી વાર નોકરી શોધનારાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જ્યારે ભાગ ‘B’ નોકરીદાતાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. ભાગ ‘A’ હેઠળ, EPFO માં પહેલી વાર નોંધણી કરાવનારા કર્મચારીઓને એક મહિનાનો EPF પગાર, જે મહત્તમ 15,000 રૂપિયા હોઈ શકે છે, બે હપ્તામાં આપવામાં આવશે.
1 લાખ રૂપિયા સુધીનો પગાર ધરાવતા કર્મચારીઓ આ માટે પાત્ર રહેશે. પ્રોત્સાહન રકમનો એક ભાગ બચત સાધન અથવા થાપણ ખાતામાં નિશ્ચિત સમયગાળા માટે રાખવામાં આવશે અને કર્મચારી તેને પછીથી ઉપાડી શકશે. ભાગ ‘B’ હેઠળ, ઉત્પાદન પર ખાસ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. 1 લાખ રૂપિયા સુધીના પગાર ધરાવતા કર્મચારીઓના કિસ્સામાં નોકરીદાતાઓને પ્રોત્સાહન મળશે.
યોજનામાં શું છે?
ELI યોજનાને PM વિકાસિત ભારત રોજગાર યોજના તરીકે લાગુ કરવાની જાહેરાત કરતા, શ્રમ મંત્રાલયે કહ્યું હતું કે આ માટે 99446 કરોડ રૂપિયાની ફાળવણી મંજૂર કરવામાં આવી છે.
આ યોજનાનો હેતુ 2 વર્ષમાં દેશમાં 3.5 કરોડથી વધુ નોકરીઓનું સર્જન કરવાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. તેમાંથી 1.92 કરોડ લાભાર્થીઓ પહેલીવાર કાર્યબળમાં જોડાશે.
આ યોજનાનો લાભ ૧ ઓગસ્ટ ૨૦૨૫ થી ૩૧ જુલાઈ ૨૦૨૭ વચ્ચે સર્જાયેલી રોજગારની તકો પર લાગુ થશે.
સરકાર ઓછામાં ઓછા ૬ મહિના સુધી સતત રોજગાર ધરાવતા દરેક વધારાના કર્મચારી માટે નોકરીદાતાઓને બે વર્ષ માટે દર મહિને ૩૦૦૦ રૂપિયા સુધીનું પ્રોત્સાહન આપશે.
ઉત્પાદન ક્ષેત્ર માટે પ્રોત્સાહન રકમ ત્રીજા અને ચોથા વર્ષ સુધી પણ લંબાવવામાં આવશે.
EPFO સાથે નોંધાયેલ સંસ્થાઓએ ઓછામાં ઓછા છ મહિના સુધી સતત ધોરણે ઓછામાં ઓછા બે વધારાના કર્મચારીઓ (૫૦ થી ઓછા કર્મચારીઓ ધરાવતા નોકરીદાતાઓ માટે) અથવા પાંચ વધારાના કર્મચારીઓ (૫૦ કે તેથી વધુ કર્મચારીઓ ધરાવતા નોકરીદાતાઓ માટે) ને રોજગાર આપવાની જરૂર રહેશે.
મંત્રીએ કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરી
વડાપ્રધાનની જાહેરાત પછી, શ્રમ અને રોજગાર મંત્રી મનસુખ માંડવિયાએ કહ્યું, ‘લગભગ ૧ લાખ કરોડ રૂપિયાની આ યોજના દેશમાં ૩.૫ કરોડ નોકરીઓનું સર્જન કરશે. હું આ જાહેરાત માટે પ્રધાનમંત્રીનો હૃદયપૂર્વક આભાર વ્યક્ત કરું છું.
